Page 1 of 1
PARBODE 64 MRT.2022 PARBODE
MRT.2022 65
Suriname heeft, als een van
de weinige landen ter wereld,
een hoge bosbedekking van 93
procent en dat moet behouden
blijven. Echter, Suriname
wordt geplaagd door een aantal
bedreigingen van het milieu
zoals: onze biodiversiteit die
onder andere wordt bedreigd door
ongecontroleerde ontbossing,
illegale jacht en handel in dieren,
en vervuiling van water en bodem.
De ecosystemen van de
kuststreek, waar 90 procent van
de bevolking woont, worden ook
bedreigd, onder andere door het
ongecontroleerd kappen van
mangrovebossen. De kuststreek
is zeer kwetsbaar als gevolg van
onder andere de lage ligging en
de zeespiegelstijging. Gezonde
mangrovebossen zijn de eerste
en belangrijkste verdedigingslijn
hiertegen. Internationaal
onderzoek bevestigt steeds meer
dat mangroven bijdragen aan
de vermindering van wind- en
deiningsgolven, overstromingen
en erosies en dat ze bodem
aanmaken als respons op
zeespiegelstijging. Het is
belangrijk dat het bewustzijn van
Surinamers, en met name van
kinderen, versneld wordt vergroot
om deze bedreigingen van ons
milieu te stoppen. Milieueducatie
die gebruik maakt van moderne
actieve leervormen is een effectief
middel om dit doel te bereiken.
Ontstaan en doel milieueducatie
In 1975 werd in Belgrado,
Joegoslavië, de International
Environmental Education
Workshop georganiseerd door
de UNESCO (de VN-organisatie
voor onderwijs, wetenschap
en cultuur) en de UNEP (het
milieuprogramma van de VN).
Het doel van deze bijeenkomst
was het vaststellen van de
wereldwijde doelstellingen voor
natuuronderwijs. Het resultaat
van deze internationale workshop
was het Handvest van Belgrado
waarin deze doelstellingen zijn
opgenomen. Dit Handvest zegt:
‘Het doel van milieueducatie
is het ontwikkelen van een
wereldbevolking die zich bewust is
van en bezorgd is over het milieu
en de bijbehorende problemen,
en die de kennis, vaardigheden,
attitudes, motivaties en toewijding
Door HESDY ESAJAS* Beeld COLLECTIE PEPERPOT NATUUR PARK EN JSOOC
De noodzaak van milieueducatie
MAGAZINE |E|S|S|A|Y||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
heeft om individueel en collectief
te werken aan oplossingen
voor huidige problemen en
het voorkomen van nieuwe
problemen’.
Het primaire doel van
milieueducatie is het definiëren
en onderwijzen van duurzame
ontwikkeling. Het concept
‘duurzame ontwikkeling’ kwam
wereldwijd op de agenda door de
United Nations Conference on
Environment and Development
(Earth Summit) die in 1992
plaatsvond in Rio de Janeiro. Deze
conferentie leidde tot ‘Agenda
21’, een internationaal actieplan
voor duurzame ontwikkeling.
Educatie wordt daarin beschouwd
als essentieel om te komen
tot duurzame ontwikkeling
die belangrijk is voor het
verbeteren en het bereiken van
een milieubalans. Men spreekt
van een milieubalans wanneer
het aantal levende wezens van
elke soort in de loop van de tijd
constant is en wanneer er geen
externe factoren zijn die de staat
van evenwicht verbreken, zoals
milieuvervuiling, ontbossing,
industrie, het exploiteren van
natuurlijke hulpbronnen,
commerciële jacht en visserij.
Onderwijsvormen
Milieueducatie wordt formeel of
informeel gegeven. Men spreekt
van formele milieueducatie
wanneer die wordt onderwezen
op bijvoorbeeld scholen, instituten
en universiteiten. Er is sprake
van informele milieueducatie
wanneer die wordt gegeven
buiten een klaslokaal, maar
altijd met hetzelfde doel: het
creëren van milieubewustzijn,
verantwoordelijkheid voor het
milieu en het bevorderen van de
ontwikkeling van initiatieven die
de bescherming, het behoud en
het juiste gebruik van het milieu
nastreven.
Suriname heeft een lange
traditie van informele
milieueducatie verzorgd door
organisaties zoals STINASU
(Stichting Natuurbehoud
Suriname), die als eerste in
Suriname in de jaren zeventig het
natuurtoerisme introduceerde
in haar natuurpark Brownsberg.
STINASU heeft, in samenwerking
met de Wild Life Rangers
Club Suriname, educatieve
vakantiekampen van drie
tot vier dagen voor jongeren
georganiseerd op Brownsberg,
Raleighvallen en Matapica.
Velen hebben op deze manier
kennisgemaakt met de natuur en
haar biodiversiteit.
Het Jan Starke Opleidings- en
Ontspanningscentrum (JSOOC) te
Zanderij heeft ook al jaren voor
de lagere en de muloscholen
een leerpad (een looptrail)
met verschillende planten- en
boomsoorten die beschreven zijn
en bestudeerd kunnen worden.
Het Peperpot Natuur Park biedt
een rijke biodiversiteit dicht bij
de stad. Vanaf zijn oprichting
kunnen jong en oud genieten van
wandel- en fietstochten of zelf
met de kano varen in de kanalen.
Met ervaren gidsen kan men
door het park trekken en uitleg
krijgen van de vele planten- en
diersoorten die men tegenkomt.
Vogels spotten is van het begin af
een mooie manier geweest om
jongeren kennis te laten maken
met de vele soorten die in het park
voorkomen.
Klimaatverandering zal de
levenskansen van jongeren die
in het begin van deze eeuw zijn
geboren in de komende decennia
vanaf 2030 op onvoorspelbare
manieren beïnvloeden. Het is
daarom belangrijk dat jongeren
al heel vroeg leren de natuur te
beschermen om verdere schade
te voorkomen en om zich voor te
bereiden op de negatieve gevolgen
die reeds voorspeld zijn en
waarvan nu al duidelijke tekenen
worden gezien.J
(* Hesdy Esajas is voorzitter van
Stichting Peperpot Natuur Bos die
het Peperpot Natuur Park beheert)
Jan Starke Opleidings- en Ontspanningscentrum
Peperpot wildlife natuureducatie Zwartgestreepte bosuil
Dit artikel, aangeboden door Peperpot Natuur Park,
maakt deel uit van een reeks over natuurbescherming in Suriname
De wereld waarin de huidige jeugd opgroeit is over twintig tot dertig jaar een heel andere
dan die waarin hun ouders zijn opgegroeid en waarop het hedendaags onderwijssysteem
is afgestemd. Het wordt een wereld waarin de natuur centraal zal moeten staan in alle
beslissingen, willen we onze biosfeer leefbaar houden voor mensen en alle andere
levensvormen. De manier waarop de natuur nu gebruikt wordt voor ontwikkeling en het
gemak van de mens is destructief.