Page 1 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 1
RAPORT
Koncepcja rozwoju transgranicznego szlaku wina
(trasy turystycznej)
w województwie podkarpackim
w ramach projektu pn.
„Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
realizowanego w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina
2014-2020 dzięki wsparciu finansowemu udzielonemu z Unii Europejskiej
Rzeszów, lipiec 2020 r.
Page 2 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 2
Spis treści
Wstęp ...................................................................................................................................................... 3
Rozdział 1. Trasa jasielsko-krośnieńska................................................................................................... 6
Rozdział 2. Trasa sanocko-strzyżowska ................................................................................................. 14
Rozdział 3. Trasa przemysko - jarosławska............................................................................................ 19
Rozdział 4. Trasa rzeszowsko-przeworska............................................................................................. 23
Zakończenie........................................................................................................................................... 31
Page 3 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 3
Wstęp
Regionalne wina, trunki, lokalna kuchnia stają się obecnie nie tyle smacznym
dodatkiem do wrażeń z podróży, ale celem wyjazdu samym w sobie. Podróże „z winem” to
wyjątkowa forma turystyki, która zdobywa coraz większe uznanie na świecie.
Województwo podkarpackie oprócz walorów turystycznych, przyrodniczych, oraz
pozaprzyrodniczych ma bogate tradycje winiarskie które we w spójnym połączeniu stanowić
mogą szlak wina (trasę turystyczną) jako produkt turystyczny.
Celem niniejszego raportu jest opracowanie koncepcji rozwoju transgranicznego szlaku
wina (trasy turystycznej) w województwie podkarpackim. Raport przygotowany został
w ramach projektu „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego” w ramach Programu
Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina.
Opracowanie zostało wykonane na podstawie przeprowadzonego badania (audytu) co
najmniej 10-15 obiektów (miejscowości, atrakcje turystyczne, obiekty związane z historią
i rozwojem winiarstwa m.in. winnice, muzea, itp.) w każdym z 4 obszarów geograficznych:
1) jasielsko-krośnieński,
2) sanocko-strzyżowski,
3) przemysko- jarosławski,
4) rzeszowsko-przeworski.
Raport został podzielony na 4 rozdziały (trasy), zgodnie z zaproponowanym ww.
podziałem obszarów geograficznych. Trasy te pozwalają na zwiedzanie województwa
i poznawanie jego walorów turystycznych oraz enoturystycznego potencjału miejsca. Trasa
jako produkt turystyczny pozwoli na zachowanie i promocje tradycji winiarskich jako części
dziedzictwa kulturowego regionu karpackiego.
Każdy region posiada swoje walory turystyczne, które należy postrzegać jako „zespół
elementów środowiska naturalnego oraz elementów pozaprzyrodniczych, które wspólnie lub
każde z osobna są przedmiotem zainteresowania turystów i decydują o atrakcyjności
Page 4 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona
4
turystycznej1
. W badaniach nad atrakcyjnością turystyczną bierze się pod uwagę obszary
określane podziałem administracyjnym np. gminy, powiaty, województwa.
Województwo Podkarpackie leży na południowym wschodzie Polski, stanowiąc
województwo przygraniczne od wschodu z Ukrainą, z południa ze Słowacją. Z zachodu
sąsiaduje z województwem małopolskim, od północnego zachodu województwem
świętokrzyskim, zaś od północy z woj. lubelskim. Granice naturalne w województwie
podkarpackim i małopolskim to łuk Karpat na południu.
W skład województwa podkarpackiego wchodzi 21 powiatów ziemskich
i 4 grodzkie2
(powierzchnia 17 845,76 km2). Na terenie woj. podkarpackiego jest 160 gmin,
w tym 16 miejskich, 35 wiejsko-miejskich i 109 wiejskich3
. Największym miastem jest Rzeszów,
inne rozpoznawalnie turystycznie miasta to Przemyśl, Sanok czy Jarosław.
Obszar Polski podzielony jest na 379 powiaty, z czego 314 to powiaty ziemskie, zaś 65 to
powiaty grodzkie. Obecnie w Polsce wyróżnia się 2479 gminy, z czego1576 to gminy wiejskie,
597 to gminy miejsko – wiejskie, a 306 to gminy miejskie (w tym 65 gmin będących
jednocześnie miastami na prawach powiatu)4
.
Na walory danego obszaru (gminy, powiatu, województwa) wpływają czynniki tj.:
a) walory turystyczne (m.in. przyrodnicze, antropogeniczne, unikatowa fauna, flora,
źródła wód mineralnych, parki narodowe, itp.),
b) walory pozaprzyrodnicze (m.in. zabytki architektoniczne, muzea, wydarzenia
kulturalno-sportowe, itp.),
c) zagospodarowanie turystyczne (m.in. noclegi, gastronomia, komunikacja, lotniska,
szlaki rowerowe, szlaki turystyczne, szlaki winne itp.),
d) infrastruktura uzupełniająca (m.in. sklepy, apteki, itp.).
1 Kurek, W. (red.). (2007). Turystyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 24–25.
2 https://www.zpp.pl/wojewodztwo/18
3 https://mojepanstwo.pl/dane/wojewodztwa/9,podkarpackie
4 https://www.infor.pl/prawo/gmina/abc-gminy/251998,Podzial-administracyjny-Polski.html
Page 5 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 5
Ponadto, atrakcyjność danego miejsca związana jest również z formą turystyki: turystyka
miejska, narciarska, kulturowa, biznesowa, enoturystyka itp. Wszelkie elementy
potencjału turystycznego i walorów mogą stanowić produkt turystyczny – w tym
przypadku szlak wina.
Page 6 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 6
Rozdział 1. Trasa jasielsko-krośnieńska
Trasa jasielsko-krośnieńska przebiega przez miejscowości tj. Jasło, Jereniówka,
Przysieki, Kombornia.
Trasa jasielsko-krośnieńska:
1. Winnica Golesz, Jasło
2. Winnica Źródło, Jasło
3. Winnica Malgaleria, Jasło
4. Winnica Jasiel, Jareniówka
5. Winnica Vanellus, Jareniówka
6. Skansen Archeologiczny Karpacka Troja, Trzcinica
7. Winnica Zacisze, Trzcinica
8. Winnica Dwie Granice, Przysieki
9. Winnica Kolacz, Nawsie Kołaczyckie
10. Winnica Wiarus, Jedlicze
11. Zamek Kamieniec, Odrzykoń
12. Centrum Dziedzictwa Szkła, Krosno
13. Winnica Zamkowa, Korczyna
14. Winnica Dwór Kombornia, Kombornia
15. Salon Win Karpackich, Kombornia
16. Winnica Widokowa, Kombornia
Szczegółowy opis:
1. Winnica Golesz, Jasło
ul. Krakowska 100a, 38-200 Jasło
49.781681821776836, 21.423892322704976
Page 7 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 7
Historia tej winnicy to właściwie historia współczesnego polskiego winiarstwa, a jej nazwa
nawiązuje do historii winiarstwa w Jaśle (w średniowieczu u podnóża zamku Golesz pod Jasłem
winnicę prowadzili Benedyktyni z Tyńca). Roman Myśliwiec założył ją w 1984 roku. Tu zbierał
doświadczenia i eksperymentował z odmianami, które pojawiły się w wielu zakładanych
później winnicach. Do dziś przetrwało jeszcze trochę krzewów z pierwszego nasadzenia.
Z biegiem lat winnica została poszerzona o kolejne lokalizacje, przybyło odmian, a winiarski
zawód przejęli córka i syn założyciela. On sam natomiast koncentruje się obecnie na
przekazywaniu wiedzy słuchaczom Podkarpackiej Akademii Wina, a także na pisaniu książek
o tematyce winiarskiej.
W winnicy Golesz produkowane są wina markowe, kupażowane z owoców kilku odmian,
o tych samych każdego roku nazwach: AROM, NORTH BLANC, ELMER, ROSE i ROMARED.
2. Winnica Źródło, Jasło
ul. Mickiewicza 121, 38-200 Jasło
49.760988969854736, 21.435409345750106
Niewielka winniczka (440 krzewów) położona na obrzeżu Jasła, która została założona
w dn. 10.04.2010 roku. Stanowi część przydomowego ogrodu, w którym obok winogron rosną
także inne owoce. Zapewne w jakiejś mierze fakt ten ma wpływ na dość specyficzny,
przyjemny i lekki smak tutejszych win. Nazwa pochodzi od źródełka, które znajduje się
zaledwie kilka metrów poniżej rzędów winorośli. Po części ze względu na upodobania własne,
a po części ze względu na bijące źródło właściciel, Henryk Rak, nie stosuje w winnicy absolutnie
żadnych środków chemicznych (czysta ekologia). Za to wraz z małżonką bardzo chętnie
przyjmują gości. Od wiosny do jesieni niewielkie grupy (do 14 osób) mogą się zatem umawiać
na degustacje połączone z opowiadaniem o historii i przyrodzie okolic (do źródełka od czasu
do czasu zagląda różna zwierzyna), a także o Jaśle, o którym pan Henryk ma ogromną wiedzę
i w którym jest prawdziwie zakochany.
3. Winnica Malgaleria, Jasło
ul. 17 Stycznia 189c, 38-200 Jasło
Page 8 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 8
49.76542123778853, 21.46749918114634
Klimat tego niecodziennego miejsca tworzą sztuka, znakomite trunki oraz małżeństwo
artystów - Małgorzata i Bogdan Samborscy. Oboje absolwenci krakowskiej ASP, sięgają po
różne formy i techniki artystyczne: malarstwo, collage, ceramika, rzeźba. Ich dom to
jednocześnie galeria prac własnych i przyjaciół, miejsce spotkań i warsztatów. Można tu
zobaczyć prace artystów z Jasła, bliższej i dalszej okolicy. Obok licznych prac własnych
przez większą część roku dostępne są wystawy czasowe. W MalGalerii można się też
zapisać na warsztaty, przede wszystkim ceramiczne, choć jak wspomnieliśmy powyżej,
właściciele operują różnymi technikami artystycznymi i taką też mają ofertę dla
zainteresowanych. Obok domu niewielka winnica. Na jej bazie produkowane jest wino,
a także koniak, który jest potem bazą do wytworzenia Nalewek Artystycznych. Spróbować
mogą ich goście galerii, uczestnicy wernisaży i warsztatów. Skład nalewek to sekret
rodzinny. Każda nalewka, a zwłaszcza artystyczna, to efekt wielu lat obserwacji
i poszukiwań i to też jest sztuka, która dodatkowo wzbogaca doświadczenie sztuk
wizualnych.
4. Winnica Jasiel, Jareniówka
Jareniówka 163, 38-200 Jasło
49.752666964443954, 21.44518979764815
Powstające w winnicy Jasiel wina noszą właśnie nazwy roślin, korespondując z nimi barwą,
intensywnością. Znajomość zapachów roślin jest w jakiejś mierze kluczem do smakowania
tutejszych win. Ale jakże mogłoby być inaczej, skoro ich twórca to biolog, botanik i miłośnik
ogrodów. Wraz z żoną Elwirą założyli dwie winnice: mniejszą w 2001 roku i większą (jedna
z najpiękniejszych winnic na Podkarpaciu) 9 lat później. Większość produkcji to wina białe.
Wysoko oceniane w całym kraju i za granicą. Starannie dobierane kompozycje szczepów dają
winom z Jasiela lekkość i aromatyczny roślinno-owocowy bukiet. Jeśli poświęci się roślinom
tyle czasu, ile rzeczywiście potrzeba, ten czas wraca w jakości wina.
5. Winnica Vanellus, Jareniówka
Page 9 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 9
Jareniówka 189, 38-200 Jasło
49.75179097096936, 21.44806863285131
Inspiracją dla państwa Czajków było Rondo z jednej z jasielskich winnic. Dla ludzi, którzy przez
dłuższy czas mieszkali we Francji i tam zakochali się w Burgundzie, wielkim, ale i miłym
zaskoczeniem była wiadomość, że w naszym klimacie i na naszej szerokości geograficznej
można wyprodukować dobre, pełne i zbalansowane wino. Zaczęli od 300 krzewów by
stopniowo dojść do obecnych 4 tys. Zdecydowana większość – mimo wszystko – na wina białe.
Produkują z nich wina lżejsze, bardziej owocowe. Vanellus to łacińska nazwa czajek –
sympatycznych ptaszków kojarzonych z fantazyjnym piórkiem na głowie. Tak fantazyjne są też
nazwy tutejszych win, które przywodzą na myśl skojarzenia podczas obserwacji promienia
światła w lampce napoju: noctis - noc, mane - poranek, vesperum - wieczór. Ozdobą winnicy
jest kotka Didi, która wnosi słodycz i wcale nie odrobinę szaleństwa.
6. Skansen Archeologiczny Karpacka Troja, Trzcinica
Trzcinica 646, 38-207 Trzcinica
49.73221579691219, 21.433209298391954
Kompleks składający się z terenu grodziska oraz parku archeologicznego leżącego u jego
podnóża. Na grodzisku zrekonstruowano ponad 150 m wałów obronnych, 2 bramy
prowadzące do grodu oraz 6 chat. Na terenie parku archeologicznego zlokalizowane są
rekonstrukcje wioski z początków epoki brązu oraz słowiańskiej z wczesnego średniowiecza.
W budynku muzeum znajduje się ekspozycja w nowoczesnej formie,
z elementami multimedialnymi i salą kinową.
7. Winnica Zacisze, Trzcinica
Trzcinica 313, 38-207 Trzcinica
49.74512874867239, 21.393676627657648
Winnica należy do Magdaleny i Pawła Szynalów, pasjonatów wina i koni. Pan Paweł zakochiwał
się w winie stopniowo. Zainspirował go Roman Myśliwiec, u którego poznawał lokalne wina,
po czym postanowił zasadzić własną winnicę. Zaczął od 15 arów obok domu. To było w 2003
Page 10 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 10
roku. 8 lat później państwo Szynalowie zasadzili kilometr dalej drugą winnicę i obecnie mają
prawie hektar winorośli.
Preferują wina jednoodmianowe (szczególnie polecane to czerwone), które w klimacie uroczej
altany między starym domem i winniczką smakują wprost znakomicie. W altanie jest miejsce
na organizację degustacji dla niewielkich grup (jednorazowo do 10 osób). Biorąc pod uwagę
fakt, że inna winnica, Dwie Granice, jest oddalona zaledwie o kilkaset metrów, można śmiało
zaplanować całe popołudnie z doskonałym winem odwiedzając najpierw jedną, a potem drugą
winnicę.
8. Winnica Dwie Granice, Przysieki
Przysieki 412, 38-207 Przysieki
49.73888117813719, 21.385899360919897
Właściciela Dwóch Granic, Marka Nowińskiego najbardziej pociągają w winie aromaty. Starają
się wydobywać charakterystyczne cechy każdej odmiany, ale także terroir, miejsca w którym
wino się rodzi. To też jest tajemnica licznych medalowych win. Dwie Granice to także dwie
winnice. Pierwszą założyli państwo Lidia i Marek Nowińscy w 2004 roku
w Przysiekach koło Jasła. Nieopodal dwóch granic sąsiadujących miejscowości, stąd nazwa.
Tuż za płotem zaczyna się Trzcinica – miejscowość słynna ze swych zabytków: kompleksu
Karpackiej Troi i XVI-wiecznego drewnianego kościoła św. Doroty.
Po 10 latach hektarowa winnica w Przysiekach stała się niewystarczająca dla rodziny
winiarskich pasjonatów, dlatego założono drugą, większą i systematycznie obsadzaną, na
południowym i południowo - wschodnim stoku w Bączalu Górnym. Ważnym elementem jest
doskonale zorganizowane zaplecze degustacyjne i noclegowe winnicy, zlokalizowane
w Przysiekach, które o każdej porze roku jest w stanie przyjąć zarówno gości indywidualnych,
jak i grupy. Mieści się tu także działający przez cały rok sklep.
9. Winnica Kolacz, Nawsie Kołaczyckie
Nawsie Kołaczyckie 303a, 38-213 Kołaczyce
49.806479008973874, 21.44011297549985
Page 11 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 11
Z położonej niespełna 300 m n.p.m. pięknie wypielęgnowanej winnicy rozciąga się widok
na Kołaczyce, a w dalszej perspektywie – na pasmo Beskidu Niskiego. Mimo postępującej
w okolicy zabudowy widok ten ciągle i niezmiennie urzeka. I w tym miejscu, na
stosunkowo niewielkim areale (40 arów) uprawianych jest 10 gatunków winorośli, na
wina czerwone, jak i białe. W większości produkowane są z nich wina jednoodmianowe,
choć w Kołaczycach powstają też smaczne, nieco mineralne kupaże. Winnica została
nasadzona w 2009 roku. Pasję winiarską właściciel Jan Śniegowski odkrył w sobie pracując
w winnicach w północnych Włoszech. Stamtąd przywiózł trochę ciekawostek i metod
pracy z winoroślą, dzięki którym skutecznie obniża kwasowość. Winnica Kolacz to
przedsięwzięcie typowo rodzinne: wszystkie prace wykonują w niej wyłącznie właściciele
Maria i Jan Śniegowscy wspierani przez córkę i syna. Starają się unikać jakichkolwiek
substancji chemicznych, co czyni uprawę ekologiczną.
10. Winnica Wiarus, Jedlicze
ul. Grunwaldzka 18, 38-460 Jedlicze
49.71732584010414, 21.64660692991868
Symbolem winnicy jest husarz na beczce wina. Właściciel, pan Tadeusz Kruczek dzieli
bowiem swoje pasje między wino i historię wojskowości. I przy tym jest oczywiście świetnym
gawędziarzem. W winnicy Wiarus produkuje się zarówno wina jednoodmianowe (winnica
słynie m.in. z bardzo dobrej Jutrzenki), jak i kupaże.
W niektórych występują ciekawe owocowo-roślinne i zarazem rzadkie jak na Podkarpacie
nuty smakowe – zawdzięczają to amerykańskim odmianom winorośli, które lubi właściciel,
zresztą z wzajemnością. Winnica Wiarus składa się z dwóch części – winiarni
i małej winnicy przydomowej w centrum Jedlicza i większej, charakterystycznej ze względu
na kształt (12 m szeroka i 850 m długa) położonej w dzielnicy Męcinka.
11. Zamek Kamieniec, Odrzykoń
Podzamcze B/N, 38-420 Korczyna (pogranicze Korczyny i Odrzykonia)
49.74274077261517, 21.786646161750514
Page 12 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 12
To warownia obronna z XIV w. położona na skalnym wzgórzu, nazywanym też Kamieniec,
którego właścicielem był król Kazimierz Wielki. Zamek znany jest z komedii A. Fredry „Zemsta”.
Obecnie osławiony w komedii zamkowy mur graniczny stanowi granicę między dwiema
miejscowościami – Odrzykoniem i Korczyną. Jak widać „granica” wpisana jest na zawsze
w dzieje tego zamku.
12. Centrum Dziedzictwa Szkła, Krosno
ul. Blich 2, 38-400 Krosno
49.69461027407636, 21.765784067873177
Centrum Dziedzictwa Szkła przykładem współczesnego muzealnictwa, a dzięki nowoczesnym
technikom nie tylko opowiada o historii znanego od dziesięcioleci w Polsce
i na świecie krośnieńskiego szkła, ale także ją tworzy. Krosno żyje szkłem już od 90 lat.
Ciekawym elementem są interaktywne pokazy produkcji i zdobienia szkła, w których każdy
może wziąć czynny udział.
13. Winnica Zamkowa, Korczyna
ul. Podzamcze 14, 38-420 Korczyna
49.74730026629425, 21.79358310453749
Najbardziej oczywistym skojarzeniem dla miejsca, w którym znajduje się Winnica Zamkowa jest
„Zemsta” Aleksandra Fredry. Inspiracją do jej powstania była historia skłóconych ze sobą
właścicieli dwóch części zamku Kamieniec w Odrzykoniu: Piotra Firleja (pierwowzór Cześnika) i
Jana Skotnickiego (pierwowzór Rejenta). Widok miejsca akcji fredrowskiego arcydzieła
towarzyszy nam przez cały pobyt w winnicy. Winnica Zamkowa specjalizuje się w winach
jednoodmianowych, ale wytwarzane są też udane kupaże win czerwonych. Używając pewnej
przenośni pan Marek z dumą podkreśla, iż każde winogrono mają z żoną w ręce i nie ma
w tym bynajmniej przesady.
Spośród tutejszych win z pewnością godny uwagi jest słodki Hibernal – po trwającej do
pół roku fermentacji rodzynkowanych wcześniej winogron (technika znana choćby
Page 13 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 13
z produkcji toskańskiego Vin Santo) uzyskiwany jest napój o barwie starego złota
i intensywnym owocowym bukiecie.
14. Winnica Dwór Kombornia, Kombornia
Kombornia 1, 38-420 Korczyna
49.701692060221085, 21.863835800417636
XVIII-wieczny dwór w Komborni ma swoją przeciekawą historię, począwszy od
historycznej XVI -wiecznej zabudowy miejsca, na którym stoi, poprzez XIX-wieczne
spotkania powstańców przeciw zaborcom, aż po współczesną historię, którą pisze rodzina
państwa Skotnicznych. Urodzeni Krakowianie w pierwszych latach XXI wieku
zainwestowali w obiekt spore środki, zamieniając go w perłę nie tylko architektoniczną,
i zarazem turystyczną. W Komborni funkcjonuje 4* gwiazdkowy hotel butikowy SPA,
3* gwiazdkowy hotel Wine Garden, basen, centrum konferencyjne i znakomita
restauracja Magnolia, regularnie od 2014 roku wyróżniana w żółtym przewodniku
Gault&Millau.
15. Salon Win Karpackich, Kombornia
Kombornia 1, 38-420 Korczyna k/Krosna
49.70147358884371, 21.86451851149627
Salon Win Karpackich został stworzony w będących świadkami tamtych czasów, zabytkowych
piwnicach zespołu dworskiego. Goście mogą odbyć enologiczną podroż degustując
interesujące, reprezentatywne dla danego regionu wina, w tym także polskie wina
z Podkarpacia. Można tu posmakować win z większości regionów winiarskich położonych
w sąsiedztwie tego pasma w Polsce, Czechach, na Słowacji, Węgrzech i w Rumunii. Salon
oferuje degustacje, szkolenia oraz imprezy, przybliżające wieloaspektowość kultury
karpackiej (wino, kuchnia, taniec, sztuka).
16. Winnica Widokowa, Kombornia
Kombornia 802B, 38-420 Kombornia
Page 14 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 14
49.73162127522711, 21.85995587901096
Winnica Widokowa powstała w 2013 r. i obejmuje obszar 4 ha, na którym jest uprawianych
kilkanaście odmian winorośli. Wśród nich znajdują się: Solaris, Seyval Blanc, Chardonnay,
Riesling, Rondo, Souvignier Gris, Regent, Muscaris, Johanniter oraz Leon Millot. Dzięki nim
powstają wina białe i różowe, jak również bardziej wytrawne i wyraziste wina czerwone.
Winnica znajduje się na wzgórzach podkarpackiej miejscowości Kombornia, a na wysokości
470 metrów degustacjom wina towarzyszy widok na przepiękną panoramę. Horyzont, który
stanowi tło winnicy w sumie ma długość ponad 100 km. Południowe nachylenie stoku
gwarantuje niezwykłe warunki do wzrostu owoców. Widokowa to miejsce w pełni rodzinne,
w którym każdy owoc jest traktowany z wyjątkową troską.
W winnicy prowadzone są degustacje indywidualne i grupowe. W roku 2019 winnica
została laureatem Międzynarodowego Konkursu Win GALICJA VITIS - wina Sejblaj
i Solares zostały uhonorowane złotym i srebrnym medalem konkursu.
Rozdział 2. Trasa sanocko-strzyżowska
Trasa sanocko-strzyżowska przebiega przez miejscowości tj. Pstrągowa, Glinik Średni,
Witryłów.
Trasa sanocko-strzyżowska:
1. Barokowy Kościół Św. Trójcy, Czudec
2. Winnica Notabene, Pstrągowa
3. Zespół dworski i folwarczny, Wiśniowa
4. Winnica Sztukówka, Glinik Średni
5. Kościół św. Katarzyny, Gogołów
6. Tunel schronowy pod Górą Żarnowską, Strzyżów
7. Piwnice Póltorak Wine & Spirit, Witryłów
8. Muzeum Budownictwa Ludowego, Sanok
9. Zamek Królewski, Sanok
Page 15 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 15
10. Kościół Wszystkich Świętych z XV w., Blizne (lista UNESCO)
11. Winnica Darius, Gwoźnica Górna
Szczegółowy opis:
1. Barokowy Kościół Św. Trójcy, Czudec
ul. Kościelna 1, 38-120 Czudec
49.945980057822666, 21.835917590558573
W miejscowości Czudec najcenniejszym obiektem jest barokowy kościół Świętej Trójcy,
wybudowany w latach 1721-1735 z części rozebranych murów zamku we wsi Przedmieście
Czudeckie. W centrum zachował się zespół drewnianej zabudowy mieszkalnej, który zajmuje
w całości płn. pierzeję rynku. Znajduje się tu także zespół dworsko-parkowy ze starym dworem
z XVII w. zwanym Lamusem i nowszym z XVIII w., rozbudowanym w końcu
XIX w., obecnie w posiadaniu Zespołu Szkół.
2. Winnica Notabene, Pstrągowa
Pstrągowa 126, 38-121 Pstrągowa
49.93803358333799, 21.7625861129273
Winnica Notabene jest młodą winnicą założoną w 2015 roku i znajduje się w miejscowości
Pstrągowa koło Strzyżowa (woj. podkarpackie). Winnica prowadzona jest rodzinnie
i manufakturowo. Uprawa winorośli prowadzona jest na stoku o południowej wystawie
i nachyleniu ok. 15%. Na powierzchni 0,5 ha rośnie ok. 2400 krzewów różnych odmian.
W najbliższym czasie planowane jest powiększenie uprawy do 1-1,5 ha. Białe odmiany to:
AURORA, SEYVAL BLANC, ADALMIINA, JUTRZENKA, HIBERNAL, SOLARIS, SIBERA, BIANCA,
a czerwone: FRONTENAC, HERIDAN, MARECHAL FOCH, LEON MILLOT, REGENT.
Winnica produkuje rocznie około 2 tys. butelek wina (białe 1200 butelek i czerwone 800
butelek. Winnica posiada warunki do prowadzenia enoturystyki m.in. zadaszony taras do
przeprowadzenia degustacji wina na ok. 20 osób, żagiel poniżej winnicy przystosowany do
przyjmowania gości oraz kilka atrakcji tj. strzelanie z łuku czy huśtawka ponad winnicą.
Page 16 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 16
3. Zespół dworski i folwarczny, Wiśniowa
DW988 248, 38-124 Wiśniowa
49.86678914348614, 21.645358864539904
Najpierw w Wiśniowej w XVI wieku pojawił się dwór obronny. Kolejni właściciele wystawili dla
siebie pałac klasycystyczny otoczony parkiem, a dawny dwór przekształcili w oficynę.
W 1867 r. wieś przechodzi na własność Franciszka Mycielskiego. Rodzina Mycielskich pełniła
w latach 30. XX wieku mecenat wobec artystów. W majątku gościli: Jan Cybis, Józef Czapski,
Tytus Czyżewski, Hanna Rudzka-Cybisowa, Leon Chwistek, Felicjan Kowarski, Jacek
Malczewski, Józef Mehoffer i Tadeusz Stryjeński.
4. Winnica Sztukówka, Glinik Średni
Glinik Średni 153,38-130 Frysztak
49.83292495926692, 21.57859603338952
Winnica została założona w 2009 roku i zajmowała wtedy obszar 1 ha. W 2016 roku dosadzone
zostało kolejne 0,6 ha. Nie tak dawno, bo w maju 2020 roku doszły kolejne 2 ha. Uprawiamy
12 odmian winorośli na wina czerwone i różowe oraz białe: Rondo, Regent, Marechal Foch,
Leon Millot, Cabernet Cantor oraz Solaris, Siegerrebe, Seyval Blanc, Johanniter, Hibernal,
Muscaris, Souvignier Gris. Wina wytwarzane z tych odmian są co roku doceniane w konkursach
winiarskich, w których winnica bierze udział.
5. Kościół św. Katarzyny, Gogołów
Gogołów, 2, 38-131 Gogołów
49.84803844307969, 21.527195945888188
Drewniany kościół św. Katarzyny w Gogołowie wybudowano w 1672 r. w tradycji gotyckiej.
Wyposażenie poza późnogotycką, kamienną chrzcielnicą pochodzi z XVII–XVIII w., m.in.
barokowy ołtarz główny, ambona i prospekt organowy.
6. Tunel schronowy pod Górą Żarnowską, Strzyżów
ul. Tunelowa, 38-100 Strzyżów
Page 17 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 17
49.869265584243784, 21.80841307174627
Podziemny schron kolejowy z II wojny światowej o długości 438 m i wysokości ok. 9 m
w stanowi obiekt architektury militarnej – tunel schronowy wraz z obiektami pomocniczymi.
Wchodził on w skład całego kompleksu schronowego Fűhrershauptguarier – Anlage Sűd
wzniesionego również w Stępinie-Cieszynie. Jest jedynym podziemnym tunelem kolejowym w
Polsce, a także unikatowym obiektem architektury militarnej na skalę europejską. Wzniesiono
go na przełomie 1940 i 1941 r.
7. Piwnice Póltorak Wine & Spirit, Witryłów
Witryłów, przysiółek Zacieple (k. Dydni)
49.66708144732088, 22.222239927586134
Intencją właścicieli winnicy Pańska Góra (od nazwy góry, na której ją zasadzono) jest nie tylko
produkcja i sprzedaż dobrego wina, ale także stworzenie w dolinie Sanu swoistego regionu
winiarskiego. Należąca do PPW&S ponad 6-hektarowa winnica jest jego znakomitym
zaczątkiem. Nasadzono tu szereg odmian i zatrudniono znakomitego enologa, który fachowym
okiem dogląda doskonale rozwijającej się produkcji. Szczególnie przyjemnie smakują wina
czerwone, wyróżniając się na tle regionu wyraźnie owocową nutą. Z winem jest tak jak
z każdym produktem luksusowym: musi mieć swój własny, niepowtarzalny styl i koloryt.
Chcielibyśmy, aby udało się zrobić bardzo dobre wino i jesteśmy pewni, że tu, w tym regionie
jest to możliwe – podkreślają właściciele PPW&S. Bez wątpienia produkty sygnowane tym
znakiem mają swój styl, a i jakością na pewno mogą już konkurować z wieloma produktami
z regionów o znacznie dłuższych tradycjach winiarskich. Są też skuteczną inspiracją dla innych
– kilkaset metrów dalej zasadzono półtora hektarową winnicę, która będzie jeszcze
powiększana. Piwnice Półtorak Wine & Spirits nie mają obecnie oferty enoturystycznej.
Wytwarzane tu wina można kupić w hotelu Hilton Garden Inn, a także w kilku lokalach
w Millenium Hall w Rzeszowie.
8. Muzeum Budownictwa Ludowego, Sanok
ul. Aleksandra Rybickiego 3, 38-500 Sanok
Page 18 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 18
49.57423588269817, 22.207664464248317
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku należy do najpiękniejszych skansenów
w Europie. Poszczególne grupy etnograficzne (Bojkowie, Łemkowie, Pogórzanie
i Dolinianie) posiadają oddzielne sektory ekspozycyjne dostosowane do fizjografii terenu.
Odtwarzając typowe układy zabudowy wsi i zagospodarowania zagród na terenie Muzeum
zgromadzono ponad 100 obiektów budownictwa drewnianego z okresu od XVII do XX wieku.
W 2011 r. oddano do użytku replikę Galicyjskiego Rynku, który otacza 26 budynków
parterowych: karczma z kręgielnią, poczta, urząd gminy, remiza, apteka, domy żydowskie,
sklep, trafika, warsztat ślusarsko-kowalski oraz zakłady: stolarski, fryzjerski, krawiecki, szewski,
zegarmistrzowski i fotograficzny.
9. Zamek Królewski, Sanok
ul. Zamkowa 2, 38-500 Sanok
49.56231156958776, 22.209223331606545
Zamek Królewski w Sanoku (XV-XVI w.) jest siedzibą Muzeum Historycznego. W jego zbiorach
znajduje się jedna z cenniejszych kolekcji sztuki cerkiewnej w Polsce – ponad 1200
eksponatów, w tym najwcześniejsze przykłady malarstwa cerkiewnego – ikony oraz
przedmioty liturgiczne (utensylia, krzyże ręczne drewniane i polichromowane, enkolpiony,
zawieszki, chorągwie, szaty, starodruki), pochodzące z istniejących bądź nieistniejących
prawosławnych i greckokatolickich cerkwi z terenów południowo-wschodniej Polski
i dzisiejszej Ukrainy. Uzupełnia ją kolekcja sztuki sakralnej kościoła rzymskokatolickiego
i ceramika pokucka. W oddanym w 2013 r. nowym skrzydle zamkowym umieszczono Galerię
Zdzisława Beksińskiego (największy zbiór obrazów tego artysty w Polsce).
10. Kościół Wszystkich Świętych z XV w., Blizne (lista UNESCO)
Blizne, 36-221 Blizne
49.750745987434456, 21.97627529012137
Gotycki, drewniany kościół znajdujący się we wsi Blizne, zbudowany przed 1470. Kościół
w Bliznem jest jednym z najcenniejszych obiektów drewnianej architektury sakralnej
Page 19 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 19
w Polsce, jako jeden z najcenniejszych drewnianych kościołów znajduje się na szlaku
architektury drewnianej województwa podkarpackiego. W 2003 wpisany na listę światowego
dziedzictwa UNESCO.
11. Winnica Darius, Gwoźnica Górna
Gwoźnica Górna 73, 38-116 Gwoźnica Górna
49.84182048893672, 21.973865836400556
Winnica Darius powstała w 2014 roku w Gwoźnicy Górnej. Winnica zajmuje powierzchnię 1,43
ha, 380 m npm o południowym nachyleniu stoku. Uprawiane odmiany na wina czerwone to:
Rondo, Regent, Leon Millot, Marechal Foch, na wino białe: Seyval Blanc, Hibernal, Aurore.
W winnicy znajduje się altanka z tarasem skąd można podziwiać całą winnicę oraz piękne
malownicze widoki Gwoźnicy.
Rozdział 3. Trasa przemysko - jarosławska
Trasa przemysko - jarosławska przebiega przez miejscowości tj. Jarosław, Pruchnik,
Przemyśl.
Trasa przemysko – jarosławska:
1. Winnice Rodziny Steckich, Jarosław
2. Muzeum Kamienica Orsettich, Jarosław
3. Podziemne Przejście Turystyczne, Jarosław
4. Kolegiata pw. Bożego Ciała, Jarosław
5. Grodzisko Scytów, Chotyniec
6. Winnica Węgierka, Pruchnik
7. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyśl
8. Zamek Kazimierzowski, Przemyśl
9. Bazylika Archikatedralna pw. Świętego Jana Chrzciciela i Wniebowzięcia Najświętszej
Maryi Panny, Przemyśl
Page 20 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 20
10. Zamek Krasickich, Krasiczyn
Szczegółowy opis:
1. Winnice Rodziny Steckich, Jarosław
ul. Pełkińska 12/2, 37-500 Jarosław
50.021764157587285, 22.678824581400548
Myślą przewodnią właścicieli jest „doświadczenie i pasja” i słowa te w zasadzie oddają
wszystko, co można powiedzieć o produkcji wina w tej malowniczej jarosławskiej winnicy.
A właściwie w dwóch winnicach: małej winniczce w zabytkowym centrum miasta (160
krzewów) i 0,75 arowej pod Jarosławiem. Ale wszystko zaczęło się od tej pierwszej, którą
pan Jerzy Stecki założył w 2002 roku. Mimo, że nie przynosi ze względu na ograniczoną
powierzchnię dużych plonów, właściciel opiekuje się nią i traktuje bardzo emocjonalnie,
gdyż na tej uprawie tak na prawdę uczył się winogrodnictwa
i winiarstwa. Nazwy win to łacińskie skojarzenia po pierwszych degustacjach trunków np.:
Honestus – zacny, szlachetny, Magnus – wielki, donośny itd. Produkcja win
i uprawa winnicy to nie wszystko. Pan Jerzy sam projektuje etykiety do swoich win,
stworzył też koncepcję marketingową oraz przyjmuje enoturystów na winnicy w letnim
sezonie – generalnie można powiedzieć, że jeśli wino jest jakimś wyrazem indywidualności
winiarza, to w tym przypadku to sformułowanie jest absolutną kwintesencją opisu win
z Winnic Rodziny Steckich.
2. Muzeum Kamienica Orsettich, Jarosław
Rynek 4, 37-500 Jarosław
50.01825942144514, 22.683791838994075
Jedna z najpiękniejszych późnorenesansowych kamienic mieszczańskich w Polsce wzniesiona
w ostatniej ćwierci XVI wieku. W 1633 wykupiona została przez Wilhelma Orsettiego z Lukki.
Masywną bryłę ozdobiono w XVII wieku wysokim grzebieniem attyki, a w dolnej kondygnacji
wprowadzono podcienia. W 1633 wykupiona została przez Wilhelma Orsettiego z Lukki.
Page 21 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 21
Obecnie w sieni dolnej i sklepie na parterze eksponowane są muzealia związane z historią
miasta i regionu.
3. Podziemne Przejście Turystyczne, Jarosław
Rynek 5, 37-500 Jarosław
50.01839104729363, 22.683827360778555
Trasa wprowadza w klimat klimat XVI/XVII-wiecznego Jarosławia. Mieści się w piwnicach
trzech kupieckich kamienic. Niegdyś znajdowały się podziemia przeznaczone na składy
towarów choćby z czasów słynnych w całej nowożytnej Europie jarosławskich jarmarków.
4. Kolegiata pw. Bożego Ciała, Jarosław
Plac Ks. Piotra Skargi 2, 37-500 Jarosław
50.02048738434079, 22.682220165232433
Zespół kościelno-klasztorny księży jezuitów powstał dzięki fundacji Zofii ze Sprowy Kostkowej
- właścicielki miasta, przy patronacie ks. Piotra Skargi. Kolegiata pw. Bożego Ciała - dawniej
kościół pw. św. Jana Ewangelisty i św. Jana Chrzciciela - to najstarszy kościół pojezuicki
w Polsce.
5. Grodzisko Scytów, Chotyniec
Chotyniec
49.948256980774325, 22.983959004718194
To najstarsze na ziemiach polskich odkrycie archeologiczne jednoznacznie związane
z winem za sprawą odnalezionej tam kompletnej greckiej amfory datowanej na około
650–600 lat p.n.e., znaleziona w 2017 roku podczas wykopalisk. Amfora stanowi opakowanie
do transportu wina i degustowane było przez ówczesną arystokracje mieszkająca na tych
terenach, co związane jest z konsumpcją tego napoju.
6. Winnica Węgierka, Pruchnik
Węgierka 196, 37-560 Pruchnik
Page 22 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 22
49.87884660874743, 22.560616869705985
Winnica „Węgrzyn” w Węgierce założona została w 2002 roku przez trójkę przyjaciół:
Zbigniewa Zbyradowskiego, Małgorzatę Herman-Mruk oraz Krzysztofa Mruka, którzy
postawili na wino, naturalną czystość regionu i pracę zgodną z cyklem przyrody. Pełna nazwa
to Doświadczalne Gospodarstwo Enoturystyczne Krzysztof Mruk „Winnica Węgrzyn”.
„Węgrzyn” to historyczna nazwa najcenniejszego węgierskiego wina, którego beczka
w XVI-XVIII w. osiągała bajeczną cenę 100 złotych polskich. Winnica ma powierzchnię 96
arów, na której są odmiany szczepu m.in. Jutrzenka czy Heridan. Właściciele skupiają się na
czterech gatunkach dobrych, stołowych win. W winnicy prowadzone są usługi
z zakresu enoturystyki. Istnieje możliwość przyjazdu całorocznie - zarówno osób
indywidualnych, jak i grup zorganizowanych.
7. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyśl
Pl. Berka Joselewicza 1, 37-700 Przemyśl
49.78314517823925, 22.771747103380562
Muzeum powstało w 1909 roku (od 2008 roku posiada nowy gmach na miejscu kamienic
zniszczonych podczas II wojny światowej) i może poszczycić się największymi zbiorami
muzeum w województwie podkarpackim – ponad 200 tysięcy eksponatów z zakresu
archeologii, historii, numizmatyki, sztuki, etnografi i przyrody, ponad 3.300 depozytów oraz
różnorodne materiały pomocnicze. Warte obejrzenia są wystawy poświęcone sztuce
sakralnej, Twierdzy Przemyśl oraz inne ekspozycje czasowe.
8. Zamek Kazimierzowski, Przemyśl
Aleje 25 Polskiej Drużyny Strzeleckiej, 37-700 Przemyśl
49.78025256528042, 22.765468670881663
To renesansowy zamek w Przemyślu położony na Wzgórzu Zamkowym (270 m n.p.m.)
wniesiony po 1340 roku. Pod koniec XX w. odsłonięto zarys romańskiej rotundy i palatium
powstałe pod koniec panowania Bolesława Chrobrego. Najważniejszym i prawdopodobnie
najstarszym ośrodkiem winiarstwa na ziemiach podkarpackich było miasto Przemyśl.
Page 23 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 23
9. Bazylika Archikatedralna pw. Świętego Jana Chrzciciela i Wniebowzięcia Najświętszej
Maryi Panny, Przemyśl
ul. Zamkowa 3, 37-700 Przemyśl
49.78100084638016, 22.768197066962237
To główna świątynia Archidiecezji Przemyskiej, znajdująca się przy placu Katedralnym.
Potrójne sanktuarium: Matki Bożej Jackowej, św. Józefa Sebastiana Pelczara i bł. Jana
Balickiego. Co ciekawe, w XIII wieku winnice posiadali w Przemyślu także biskupi obrządku
greckiego oraz łacińskie klasztory franciszkanów i dominikanów.
10. Zamek Krasickich, Krasiczyn
Krasiczyn 179, 37-741 Krasiczyn
49.77651932665525, 22.649027073926842
Renesansowo-manierystyczny zamek w Krasiczynie powstał na przełomie XVI i XVII wieku.
Jego budowę rozpoczął Stanisław Krasicki, a kontynuował Marcin Krasicki. W 1835 r. został on
zakupiony przez Leona Sapiehę i w rękach tego rodu pozostał do 1939 roku.
Charakterystycznymi elementami zamku są cztery wieże narożne: Papieska, Królewska,
Szlachecka i Boska. W tej ostatniej, z kopułą na szczycie; mieści się kaplica Wniebowzięcia
Najświętszej Marii Panny, w której od kilku lat trwają prace konserwatorskie oraz dokonuje się
rekonstrukcji zniszczonego przez Rosjan po 1939 roku wyposażenia.
Park o powierzchni 14, 5 ha jest ozdobą zamku. Znakomicie wkomponowany w naturalny
krajobraz stary drzewostan wraz z nasadzeniami prezentuje się okazale o każdej porze roku.
Rozdział 4. Trasa rzeszowsko-przeworska
Trasa rzeszowsko-przeworska przebiega przez miejscowości tj. Przeworsk, Błażowa,
Rzeszów.
Trasa rzeszowsko-przeworska:
Page 24 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 24
1. Przeworskie Winnice, Przeworsk
2. Muzeum w Przeworsku. Zespół Pałacowo – Parkowy, Przeworsk
3. Skansen Pastewnik, Przeworsk
4. Przeworska Kolej Dojazdowa „Pogórzanin”, Przeworsk
5. Winnica Alabaster, Rozbórz
6. Zamek Lubomirskich i Potockich, Łańcut
7. Winnica Mazurak, Błażowa
8. Winnica Stare Siedlisko, Borek Stary
9. Winnica Łany, Rzeszów
10. Winnica Pradoliny, Rzeszów
11. Podziemna trasa Turystyczna, Rzeszów
12. Kościół Świętego Krzyża oraz konwent popijarski, Rzeszów
13. Hurtownia Podkarpackie Smaki, Rzeszów
14. Winnica Granice, Zgłobień
15. Zespół Pałacowo-Parkowy Lubomirskich, Boguchwała
Szczegółowy opis:
1. Przeworskie Winnice, Przeworsk
ul. M. Kopernika 68, 37-200 Przeworsk
50.05574302916751, 22.525202346778638
Właściciele, państwo Elżbieta i Dariusz Rosołowie to bardzo pogodni i sympatyczni ludzie.
I takie są też wina, które produkują. W większości kupaże, o świeżym owocowym aromacie
i smaku młodych dojrzewających owoców. Wszystkie wina mają swoje imiona i są to
imiona członków rodziny Rosołów (żeńskie – wina białe, męskie – czerwone i różowe).
Jest więc oczywiście biała półwytrawna Elżbieta i czerwony wytrawny Dariusz. A także
różowy półsłodki Kazimierz (tato pana Darka) i czerwony wytrawny Maciej (syn). Resztę
tych rodzinnych tajemnic każdy może poznać sam, najlepiej podczas degustacji! Z biegiem
lat pan Darek eksperymentował z różnymi odmianami w kolejnych lokalizacjach. Obecna,
Page 25 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 25
zasadzona w 2010 roku winnica, leży na południowo-zachodnim stoku w dolinie
niewielkiej, ale kapryśnej rzeki Mleczki, na obrzeżach Przeworska. Uprawianych jest tu
wiele odmian winorośli, w tym chyba największy na Podkarpaciu areał odmiany Pinot
Noir.
2. Muzeum w Przeworsku. Zespół Pałacowo – Parkowy, Przeworsk
Park 2, 37-210 Przeworsk
50.06041820112291, 22.486231395982387
Obecny Zespół Pałacowo-Parkowy rodziny Lubomirskich to atrakcja miasta Przeworska. To
kompleks budynków tj. pałac, oranżeria i inne, który znajduje się na terenie parku w stylu
angielskim. Pałac wpisany został do Kanonu Krajoznawczego Polski.
3. Skansen Pastewnik, Przeworsk
ul. Łańcucka 2, 37-200 Przeworsk
50.060874677258944, 22.483106640893002
Skansen Pastewnik to jedyny w Polsce żywy skansen – muzeum, który gromadzi zabytki
architektury drewnianej z terenu Ziemi Przeworskiej. Skansen ma wzór galicyjskiego
miasteczka, z rynkiem pośrodku oraz wzór tradycyjnej galicyjskiej wsi.
4. Przeworska Kolej Dojazdowa „Pogórzanin”, Przeworsk
ul. Lubomirskich 14, 37-200 Przeworsk
50.06674504569829, 22.5013789390156
Zbudowana w latach 1900–1904 kolej, biegnie z Przeworska do Dynowa przez Kańczugę,
Jawornik Polski oraz Bachórz. Za miejscowością Szklary jej trasa prowadzi przez jedyny
w Polsce tunel znajdujący się na kolejach wąskotorowych (ma 602 m i jest najdłuższym
w Europie na tego typu liniach).
5. Winnica Alabaster, Rozbórz
Rozbórz 615, 37-200 Przeworsk
Page 26 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 26
50.059320211231224, 22.522465797486706
Winnica Alabaster położona jest w obrębie Pogórza Dynowskiego i stanowi dwie parcele
nasadzeń różnych odmian winorośli o łącznej powierzchni 1 hektara, usytuowane na
słonecznym zboczu o południowej wystawie połączone ze sobą Koleją Wąskotorową
„Pogórzanin”. Jedna z nich znajduje się w Przeworsku, druga zaś w Łopuszce Wielkiej, gdzie
występują największe w Europie złoża alabastru.
Wina, które produkują Zuzanna i Wojciech Jurkiewicz są nagradzane na konkursach polskich
i międzynarodowych, swój charakter zawdzięczają dobrze położonej winnicy, o właściwym
mikroklimacie z odpowiednio dobranymi dla tego klimatu odmianami winorośli: Cabernet
Dorsa, Pinot Noir, Zweigelt, Cabernet Cortis, Regent, Leon Milot, Gewürztraminer, Johanniter,
Hibernal, Solaris, Bianca. Starzenie czerwonego wina przeprowadzają we francuskich
i węgierskich beczkach, które dają mu zapach wanilii i dębowych tonów. Początkowo
produkowali wina na użytek własny, a od 2017 r. prowadzą sprzedaż. Istnieje możliwość
degustacji dla osób indywidualnych i małych grup od wiosny do jesieni – po wcześniejszym
umówieniu.
6. Zamek Lubomirskich i Potockich, Łańcut
ul. Zamkowa 1, 37-100 Łańcut
50.06854122716075, 22.23423444669495
To dawna rezydencja magnacka z 1629-1642 r. W 2 poł. XVIII w. ówczesna właścicielka Łańcuta
Izabella z Czartoryskich Lubomirska przekształciła fortecę w zespół pałacowo - parkowy. Wokół
zamku znajduje się park o charakterze angielskiego parku krajobrazowego. Od 1 września 2005
roku zespół zamkowo-parkowy w Łańcucie został wpisany na listę pomników historii.
7. Winnica Mazurak, Błażowa
Błażowa – winnica
miejsce produkcji - Terliczka 191, 36-001 Terliczka
49.89661182745573, 22.077646653001832
Page 27 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 27
Latem Winnica Mazurak pachnie lawendą i nie ma w tym ani odrobiny przesady, gdyż
właściciele, Dorota i Krzysztof Mazurakowie, uprawiają także lawendę, co wizycie w tym
miejscu dodaje unikalnego smaku. Zlokalizowana na południowym stoku na obrzeżach
Błażowej winnica powstała w 2008 roku. Rozciąga się stąd widok na Pogórze Dynowskie,
dawny Trakt Węgierski i samą Błażową. Państwo Mazurakowie rozsmakowali się w winie
mieszkając przez dłuższy czas w Rumunii. Tamtejsze doświadczenie było dla nich główną
inspiracją winiarską. Dziś można pokusić się o poszukanie w ich winach nieco karpackich,
rumuńskich nut.
W chwili obecnej swoją winiarnię mają w innym miejscu niż winnica. Degustacje odbywają
się na winnicy pod wiatą widokową, którym towarzyszą lokalnie wytwarzane sery, wędliny
i chleb. Nieopodal winnicy biegnie również szlak rowerowy GreenVelo, a sama winnica została
w ramach szlaku skategoryzowana jako atrakcja turystyczna i Miejsce Przyjazne Rowerzystom
(MPR).
8. Winnica Stare Siedlisko, Borek Stary
Borek Stary 179, 36-020 Tyczyn
49.941322126835445, 22.098410117753556
Dziadek Ryszarda Jandy zakupił działkę w Borku Starym jeszcze w 1898 roku i postawił na
niej dom. Tu przyszła na świat jego mama. Po latach spędzonych w różnych miejscach pan
Ryszard powrócił do swego rodzinnego siedliska. I założył w 2006 roku winnicę (o czym
z resztą marzył od jeszcze od czasu studiów w akademii rolniczej). Obecnie Stare Siedlisko
jest tak naprawdę bardzo nowoczesnym siedliskiem. Jest tu spora winiarnia z zapleczem
gastronomicznym i salą dla 60 osób. W karcie liczne dania kuchni regionalnej, w tym
przepyszne gomułki serowe w różnych smakach (m.in. z czosnkiem, kminkiem, kozieradką
i papryką). Jest też 10 miejsc noclegowych, a obok powstaje Domek Winiarza, w którym
goście będą mogli zapoznać się z procesem produkcji wina. Spotykanie i goszczenie ludzi
w miejscu, które kocham, a przy tym realizacja celów biznesowych dają prawdziwą
satysfakcję – podkreśla pan Ryszard opowiadając o winie, rodzinie, Borku Starym i planach
Page 28 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 28
na przyszłość. Już dziś wiadomo, że kontynuatorem jego działalności będzie syn Konrad,
który podobnie jak ojciec szybko połknął bakcyla winiarstwa.
9. Winnica Łany, Rzeszów
ul. Wschodnia 43, 35-304 Rzeszów
49.984302666096994, 22.029874670423307
Z położonego na obrzeżach Rzeszowa, ale stylistycznie nawiązującego do Włoch domu
rozciąga się piękny widok na dolinę Wisłoka. Szczególnie przyjemnie podziwia się go
z lampką aromatycznego wina, pochodzącego z rozłożonej poniżej na południowo- zachodnim stoku winnicy Łany. Bogdan Kasperek zasadził ją w 2007 roku. Z uprawianej tu
winorośli produkuje wina jednoodmianowe, w większości białe, o żywym, intensywnym
aromacie. Z ciszą i urozmaiconym krajobrazem komponują się znakomicie, tworząc
niepowtarzalną romantyczną kompozycję. Na północno-zachodnim skraju winnicy stoi duży,
piękny dąb, którego historia w niezwykły sposób wiąże się z historią Łanów – koniecznie
spytajcie o nią pana Bogdana. Winnica Łany została ostatnio poszerzona
o kolejną działkę, na której nasadzono kilka gatunków vitis viniferae, m.in. Chardonnay,
Traminer i Palawa.
10. Winnica Pradoliny, Rzeszów
Trzciana 1, 36-071 Trzciana
50.05489635953469, 21.846003067017527
Winnice Pradoliny powstały w 2014 roku. Właścicielem jest Mateusz Radek, absolwent
studiów enologicznych. Winnica zajmuje areał nasadzeń 3,3 ha winorośli, głównie odmian
niemieckich i austriackich m.in.: Solaris, Regent, Riesling, Zweigelt, Johanniter, Seyval
Blanc, Chardonnay, Cabernet Cortis.
To pierwsza na Podkarpaciu winnica ekologiczna oraz jedna z pierwszych w kraju winnic
z „zielonym listkiem”, w której nie stosuje się herbicydów, pestycydów, środków ochrony
roślin i innych toksycznych substancji. Winnica specjalizuje się w produkcji intensywnie
wybarwionych, aksamitnych, wytrawnych czerwonych win BIO, a także lekkich,
Page 29 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 29
aromatycznych, półwytrawnych białych win BIO, nagradzanych podczas polskich
konkursów i targów.
BIO wina dostępne są w sprzedaży w sklepach ekologicznych w całej Polsce, wybranych
sklepach z winami i restauracjach. Wina można także zakupić na miejscu w winnicy.
W winnicy prowadzone są usługi z zakresu enoturystyki.
11. Podziemna trasa Turystyczna, Rzeszów
Rynek 26, 35-064 Rzeszów
50.03774605279825, 22.00398848177734
W sercu galicyjskiego miasta Rzeszowa znajdują się „Rzeszowskie Piwnice”. Trasa przebiega
ok. 10 m pod płytą rynku i ma długość 360 m. Obejmuje 34 piwnice pochodzące z XV-XX w.,
położone na różnych poziomach. Wejście znajduje się przy rzeszowskim Ratuszu, zaś wyjście
przy Rynku 12, skąd można podziwiać średniowieczny układ urbanistyczny z trapezowatym
rynkiem i kamienice wznoszone w XVII–XIX w.
12. Kościół Świętego Krzyża oraz konwent popijarski, Rzeszów
ul. 3 Maja 20, 35-030 Rzeszów
50.03559587586626, 22.001309997954728
Kościół Świętego Krzyża i konwent popijarski to zespół budynków rozlokowanych liniowo
wzdłuż ul. 3 Maja w Rzeszowie. Obecnie swoją pierwotną funkcję zachował jedynie kościół
stanowiący trzon założenia, pozostałe części klasztoru z biegiem czasu zyskiwały różne funkcje.
Sklepienia nawy i prezbiterium świątyni zdobi bogata dekoracja stiukowa, wykonana
przypuszczalnie w latach 1656-1657 przez Jana Chrzciciela Falconiego. Z kolei późnobarokową
fasadę wykonano w latach 1705–1707 wg projektu Tylmana z Gameren. W rokokowym ołtarzu
głównym z I poł. XVIII w. umieszczono późnobarokową rzeźbę Ukrzyżowanego Chrystusa
(koniec XVII w.). W kaplicy św. Józefa Kalasancjusza, patrona pijarów, na uwagę zasługuje
ołtarz z I poł. XVIII w. – dzieło włoskiego mistrza Baltazara Fontany.
13. Hurtownia Podkarpackie Smaki, Rzeszów
Page 30 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 30
ul. Lubelska 46, 35-959 Rzeszów, Agrohurt, hala nr 2, boks 20
50.06268750445717, 22.01415637115112
Hurtownia (oferująca również sprzedaż detaliczną) mieści się w hali nr 2 na terenie
AGROHURTU. Oferuje produkty spożywcze i kosmetyki produkowane na terenie
województwa podkarpackiego, w tym wyroby tradycyjne, regionalne i ekologiczne od
kilkunastu lokalnych producentów. Dostępna jest bogata oferta win od podkarpackich
winiarzy – stanowiąc jedyne takie miejsce na Podkarpaciu.
14. Winnica Granice, Zgłobień
Zgłobień 621 b, 36-046 Zgłobień
49.98712483972154, 21.84481381009631
Niewielka winnica na pograniczu Zgłobnia i Niechobrza ma krótką historię – Maciej
Sowiński założył ją w 2015 roku, a w 2017 wyprodukował pierwsze wino. Ponad 20%
wszystkich nasadzeń to Hibernal. Produkuje zarówno kupaże, jak i wina jednoodmianowe.
Chociaż w ofercie przeważają wina białe i różowe, w winnicy wytwarza się bardzo ciekawe,
dość taniczne, o średniej budowie i z pewnością godne polecenia wina czerwone.
W domu przy winnicy jest niewielka piwniczka. Na przeciwległym końcu winnicy –
klimatyczny domek z zapleczem degustacyjnym i noclegowym. Cieszy się tak wielką
popularnością, że gospodarze przyjmują zapisy chętnych z kilkumiesięcznym
wyprzedzeniem. Degustacja dla pojedynczych osób i niewielkich grup, przy dźwiękach
klasycznego rocka z oryginalnej płyty winylowej, po wcześniejszym umówieniu się.
15. Zespół Pałacowo-Parkowy Lubomirskich, Boguchwała
ul. Tkaczowa 146, 36-040 Boguchwała
49.98280012892316, 21.944323231051413
Boguchwale zachował się zespół zabytkowy, który tworzą pałac otoczony z dwóch stron
parkiem, z przylegającym do niego kościołem. Pałac wybudował książę Teodor Konstanty
Lubomirski w 1728 r. z wykorzystaniem murów starszego dworu obronnego. Była to niegdyś
Page 31 of 31
_________________________________________________________________________________
Projekt „Karpacka akademia dziedzictwa winiarskiego”
finansowany jest ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020
Strona 31
wspaniała barokowa rezydencja, dzisiaj stanowi fragment większej całości i składa się
z piętrowego pawilonu oraz parterowego łącznika.
Dawny kościół parafialny św. Stanisława Biskupa, kiedyś kaplica zamkowa, został wzniesiony
w stylu późnobarokowym z inicjatywy księcia Teodora K. Lubomirskiego w 1729 r. Nad
wejściem do świątyni widoczny jest herb Lubomirskich „Śreniawa”. Wnętrze pokrywają
naścienne malowidła figuralne i ornamentalne.
Zakończenie
Zaproponowane 4 trasy na czterech obszarach geograficznych: jasielsko-krośnieński,
sanocko-strzyżowski, przemysko- jarosławski, rzeszowsko-przeworski, tworzą koncepcję
rozwoju transgranicznego szlaku wina (trasy turystycznej) w województwie podkarpackim.
Trasy te mogą być w przyszłości rozbudowywane o kolejne miejsca (winnice, atrakcje
turystyczne), a nawet i miejsca noclegowe stanowiąc ofertę dla przyjezdnych pasjonatów wina
i turystów.
Przygotowane trasy stanowią bogatą ofertę turystyczną, bazę wiedzy, ale również
materiał informacyjno-promocyjny celem wypromowania enoturystyki w regionie czy
Zakarpaciu.