Page 1 of 34
Wybrane elementy edukacji konsumenckiej
Page 2 of 34
Prawo do rzetelnej informacji
Prawo do bezpieczeństwa
Prawo swobody wyboru
Prawo do bycia wysłuchanym
Prawa konsumenta
4 podstawowe prawa konsumentów gwarantowane przez Konstytucję RP
Page 3 of 34
ZNAKOWANIE PRODUKTÓW
Page 4 of 34
Znakowanie produktów
Każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu dla konsumentów finalnych lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności określone w przepisach prawa żywnościowego. Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, muszą być jasne i łatwe do zrozumienia.
Page 5 of 34
Nazwę żywności
Wykaz substancji alergennych
Ilość netto
Datę minimalnej trwałości/termin przydatności do spożycia
Składniki występujące w środku spożywczym
Specjalne warunki przechowywania lub użycia
Co powinna zawierać etykieta?
Page 6 of 34
Nazwę lub firmę i adres podmiotu wprowadzającego na rynek dany środek spożywczy lub importera
Kraj lub miejsce pochodzenia
Instrukcję użycia
Informacje o wartości odżywczej.
Co powinna zawierać etykieta?
Page 7 of 34
Wykaz substancji alergennych
Wszelkie substancje alergenne, występujące w produkcie, powinny być wyszczególnione w jego składzie.
Za substancje lub produkty powodujące alergie lub reakcje nietolerancji przyjmuje się:
zboża zawierające gluten, skorupiaki, ryby, orzeszki ziemne, soję, mleko, orzechy, seler, gorczycę, nasiona sezamu, dwutlenek siarki i siarczyny, łubin oraz mięczaki.
Page 8 of 34
Dodatki do żywności
Dodatki do żywności oznaczają każdą substancję, której celowe dodanie do żywności w trakcje jej produkcji , przetwarzania, przygotowywania, obróbki, pakowania, przewozu lub przechowywania powoduje, że substancja ta staje się składnikiem tej żywności. Stosowanie substancji dodatkowych, regulują przepisy prawa żywnościowego.
Page 9 of 34
wydłużenie okresu trwałości produktów lub ich stabilności
zahamowanie rozwoju lub zniszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych
zapobieganie zmianom jakościowym produktów
ochrona składników odżywczych
podniesienie atrakcyjności i dyspozycyjności produktów
zwiększenie asortymentu produktów (np. produkty bez cukru, ze zmniejszoną zawartością tłuszczu)
zwiększenie efektywności produkcji.
Cele stosowania substancji dodatkowych
Page 10 of 34
Cele stosowania substancji dodatkowych
Stosowanie substancji dodatkowych zabezpiecza produkt przed tworzeniem się substancji szkodliwych, które mogłyby stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumenta. Podawanie informacji o stosowanych dodatkach jest obowiązkowe i konsument może dokonać świadomego wyboru.
Page 11 of 34
TERMIN PRZYDATNOŚCI DO SPOŻYCIA ORAZ DATA MINIMALNEJ TRWAŁOŚCI Jaka jest różnica?
Page 12 of 34
Termin przydatności do spożycia
Termin przydatności do spożycia jest podawany w przypadku środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie, łatwo się psujących (np. mięso, wędliny, nabiał) i określa on termin, po którego upływie produkt traci przydatność do spożycia. Data przydatności do spożycia powinna być poprzedzona określeniem „należy spożyć do…”
Page 13 of 34
Data minimalnej trwałości
Data minimalnej trwałości środka spożywczego oznacza datę, do której dany środek zachowuje swoje szczególne właściwości pod warunkiem jego właściwego przechowywania. Data ta poprzedzona jest określeniem „najlepiej spożyć przed…”
Page 14 of 34
Wybór produktów
Kupując produkty niepaczkowane i nieposiadające etykiety, należy zwrócić uwagę na ich właściwości organoleptyczne, takie jak wygląd i zapach. Nie należy kupować produktów niewiadomego pochodzenia lub sprzedawanych w miejscach niespełniających wymogów higieniczno-sanitarnych.
Page 15 of 34
Warunki przechowywania lub warunki użycia produktów
Jeżeli środki spożywcze wymagają szczególnych warunków przechowywania lub warunków użycia, muszą być one podane. Dotyczy to również informacji o przechowywaniu lub użyciu żywności po otwarciu opakowania
Page 16 of 34
Informacja o wartości odżywczej produktów
Wartość odżywcza produktu to informacja o szczególnych wartościach środka spożywczego ze względu na energię (wartość kaloryczną) i składniki odżywcze. Podawana jest ona w przeliczeniu na 100g/100ml produktu. Obowiązkowa informacja obejmuje deklarację wartości energetycznej oraz ilość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka oraz soli.
Page 17 of 34
Znakowanie produktów żywnościowych informacjami RWS
Prawidłowe odżywianie jest jednym z warunków zachowania dobrego stanu zdrowia. Kluczem do sukcesu jest prawidłowo zbilansowana, zarówno pod względem energetycznym jak i odżywczym, codzienna dieta. Nie istnieje jeden produkt żywnościowy, który pokryłby zapotrzebowanie organizmu na wszystkie składniki odżywcze, dlatego też dieta powinna być urozmaicona.
Page 18 of 34
Na opakowaniach produktów żywnościowych można znaleźć wiele użytecznych informacji, które mogą być wykorzystane przy układaniu prawidłowo zbilansowanej diety. Oznakowanie produktów informacjami RWS (referencyjnymi wartościami spożycia) stanowi ich uzupełnienie.
Znakowanie produktów żywnościowych informacjami RWS
Page 19 of 34
RWS to typowe ilości składników odżywczych, które powinny być spożywane przez większość osób w ciągu doby. Ponieważ występuje wiele różnic między ludźmi (np. we wzroście, masie ciała i poziomach aktywności), RWS nie stanowią wartości docelowych dla poszczególnych osób, ale poziomy orientacyjne, według których można ocenić udział poszczególnych składników odżywczych w porcji danego produktu.
Znakowanie produktów żywnościowych informacjami RWS
Page 20 of 34
JAK NIE MARNOWAĆ ŻYWNOŚCI, CZYLI O PRZECHOWYWANIU PRODUKTÓW W DOMU
Page 21 of 34
Wyrzucając żywność, marnujemy nie tylko pieniądze, ale energię i środki potrzebne do jej wyprodukowania. Pamiętajmy o tym, że wielu ludziom na świecie żywności brakuje.
Żywność może dłużej pozostać świeża i dobra do spożycia, jeśli będzie odpowiednio transportowana, przechowywana i wykorzystana.
Jak nie marnować żywności
Page 22 of 34
Zwracaj uwagę na jakość żywności podczas zakupów oraz datę przydatności do spożycia
Kupuj żywność w miejscach, gdzie jest właściwie przechowywana
Właściwie transportuj żywność
Stosuj zasadę pierwsze weszło – pierwsze wyszło tzw. FIFO
Jako konsumenci mamy bardzo duży wpływ na to, co kupujemy i zjadamy – wykorzystajmy lepiej te możliwości, stosując poniższe zasady.
Jak nie marnować żywności
Page 23 of 34
3xP: Planuj, Przeliczaj, Przyrządzaj
Przechowuj żywność w odpowiednich warunkach
Korzystaj właściwie z lodówki
Dobrze gospodaruj żywnością – zamrażaj nadmiar żywności, użyj ponownie, dziel się z innymi.
Jak nie marnować żywności
Page 24 of 34
WPŁYW DIETY NA ŚRODOWISKO
Page 25 of 34
Większe emisje gazów cieplarnianych mają bezpośredni wpływ na globalne ocieplenie. Proces ten przyspiesza zmianę klimatu, co ma katastrofalne skutki dla naszej planety. Wszyscy możemy przeciwdziałać globalnemu ociepleniu m.in. poprzez dokonywanie przyjaznych dla klimatu wyborów w naszym codziennym życiu.
Wpływ diety na środowisko
Page 26 of 34
Wybierając produkty lokalne i sezonowe możemy zmniejszyć tzw. ślad węglowy związany z transportem żywności. Odpady żywnościowe są ogromnym czynnikiem przyczyniającym się do emisji gazów cieplarnianych. Dlatego ważne jest, aby nie marnować żywności m.in. odpowiednio ją przechowując i sprawdzając terminy przydatności na etykietach. Kupując żywość w opakowaniach biodegradowalnych oraz stosując torby wielorazowego użytku przyczyniamy się do ograniczania emisji.
Wpływ diety na środowisko
Page 27 of 34
O segregacji odpadów
Większość produktów żywnościowych kupowanych w sklepach ma opakowania z plastiku, szkła, papieru oraz aluminium i innych metali, czyli tworzyw, które możemy ponownie wykorzystać. Dzięki temu, opakowania te stają się wartościowym surowcem.
Oddzielaj surowce od odpadów, które nie nadają się do powtórnego przetworzenia.
Page 28 of 34
Metale i tworzywa sztuczne – żółty
Papier – niebieski
Opakowania szklane – zielony
Odpady biodegradowalne – brązowy
Jakie surowce oddzielamy?
Page 29 of 34
Ani szkła, ani plastiku czy metalu nie trzeba myć przed wyrzuceniem do pojemnika na odpady segregowane. Wystarczy je opróżnić. Surowce zostaną umyte na późniejszym etapie recyklingu, sortujmy je więc i wyrzucajmy do odpowiednich pojemników.
Jakie surowce oddzielamy?
Page 30 of 34
Planujmy zakupy i kupujmy to, co naprawdę jest potrzebne, w ilościach dopasowanych do naszych potrzeb.
Odpowiedzialne zakupy
W celu ograniczenia ilości odpadów, możemy podjąć działania już na etapie zakupów. Postępujmy zgodnie z poniższymi zasadami, aby zmniejszyć nasze oddziaływanie na środowisko.
Page 31 of 34
Podczas codziennych zakupów starajmy się wybierać produkty, które można kupić bez opakowania, np. warzywa, owoce, mięso czy pieczywo.
Nie wszystkie towary jesteśmy w stanie kupić bez opakowania. Wybierajmy takie, które są pakowane w materiały biodegradowalne lub podlegają recyklingowi.
Jeśli jest taka możliwość, dobrze jest także kupować jedno większe opakowanie tego samego produktu zamiast kilku mniejszych.
Odpowiedzialne zakupy
Page 32 of 34
Pamiętajmy, żeby na wyprawę do sklepu iść z własną torbą wielokrotnego użytku. Im rzadziej korzystać będziemy z plastikowych toreb dostępnych w każdym markecie, tym mniej śmieci wyląduje w koszu.
Odpowiedzialne zakupy
Page 33 of 34
Więcej informacji o edukacji konsumenckiej na stronie ogólnopolskiego programu edukacyjnego „Trzymaj Formę!”
https://trzymajforme.pl
Więcej informacji
Page 34 of 34
Dziękuję za uwagę